25Η ΜΑΡΤΙΟΥ

Η ιστορία του μπακαλιάρου ξεκινά μαζί μ’ εκείνη των Βίκινγκς, αφού λέγεται ότι κυνηγώντας μπακαλιάρους ανακάλυψαν κατά λάθος το «νέο κόσμο», ενώ ακολούθησαν οι Βάσκοι ψαράδες, που ξεκίνησαν το εμπόριο του μπακαλιάρου από το Μεσαίωνα. Με το πάστωμα του μπακαλιάρου οι Βάσκοι πέτυχαν δύο πράγματα. Το παστό ψάρι γινόταν η τροφή τους στα μακρινά ταξίδια, ενώ ταυτόχρονα βρήκαν μια τροφή νηστίσιμη αλλά και φτηνή για το λαό της Ισπανίας.

Γι’ αυτό οι Βάσκοι ονόμαζαν τον παστό μπακαλιάρο «ψάρι του βουνού», επειδή κάλυπτε μεγάλο μέρος της διατροφής των κατοίκων της ενδοχώρας, οι οποίοι δεν μπορούσαν να πηγαίνουν συχνά στα παράλια για να προμηθεύονται φρέσκα ψάρια. Στις μέρες μας, η μεγαλύτερη κατανάλωση μπακαλιάρου παγκοσμίως γίνεται από τους Πορτογάλους, οι οποίοι τον μαγειρεύουν με χιλιάδες διαφορετικές συνταγές, ενώ κατά παράδοση τον αποκαλούν «πιστό φίλο». 

Εικόνα από το παλιό κατάστημα σε ημέρα 25ης Μαρτίου

Εικόνα από το κατάστημα του Ευόσμου σε ημέρα 25ης Μαρτίου

Ο μπακαλιάρος μπήκε στο τραπέζι μας τον 15ο αιώνα και κατάφερε να διεκδικήσει τη δική του ημέρα στο εθνικό μας εδεσματολόγιο. Πώς όμως ένα ψάρι του νέου κόσμου έφτασε να θεωρείται το κατεξοχήν ελληνικό και να ταυτίζεται με την εθνική μας εορτή του Ευαγγελισμού στις 25 Μαρτίου;

Τα πράγματα είναι απλά. Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής η Εκκλησία επέτρεπε μόνο δύο φορές το ψάρι, την ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και την Κυριακή των Βαΐων. Στα νησιά φυσικά έτρωγαν φρέσκο ψάρι, αλλά οπουδήποτε αλλού ο παστός μπακαλιάρος ήταν η εύκολη λύση γιατί μπορούσε να διατηρηθεί εκτός ψυγείου, οπότε και πέρασε στην παράδοση.